A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

BÀN VỀ VẤN ĐỀ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG SƯ PHẠM TIÊN TIẾN TRONG NHÀ TRƯỜNG - Ths Nguyễn Văn Hiếu - Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng

Lao động của tập thể sư phạm khác tập thể khác ở tính đặc thù nghề nghiệp: đó là lao động hết sức phức tạp, tinh tế, đầy khó khăn nhưng cũng hết sức vẻ vang. Tập thể sư phạm trong các trường THPT đa phần là trí thức bậc cao, vì vậy đòi hỏi sự quản lý hết sức tinh tế, chặt chẽ, khoa học và có môi trường làm việc tiên tiến.


             Lao động của tập thể sư phạm khác tập thể khác ở tính đặc thù nghề nghiệp: đó là lao động hết sức phức tạp, tinh tế, đầy khó khăn nhưng cũng hết sức vẻ vang. Tập thể sư phạm trong các trường THPT đa phần là trí thức bậc cao, vì vậy đòi hỏi sự quản lý hết sức tinh tế, chặt chẽ, khoa học và có môi trường làm việc tiên tiến.

          Môi trường sư phạm có ảnh hưởng toàn diện đến hiệu quả công việc của giáo viên, sự hình thành nhân cách của học sinh, có tính chất quyết định hiệu quả giáo dục. Môi trường sư phạm tiên tiến là ở đó: nề nếp kỷ cương, nội quy cơ quan được duy trì tốt, thầy ra thầy, trò ra trò; việc bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ giáo viên được chú trọng; công tác thi đua khen thưởng tôn vinh các cá nhân, tập thể đạt thành tích xuất sắc, tâm lý và các mối quan hệ giữa các lực lượng trong nhà trường được duy trì tốt; đội ngũ cán bộ giáo viên có tác phong làm việc khoa học, thân thiện, hợp tác; học sinh có ý chí quyết tâm cao và khao khát vươn lên; cơ sở vật chất hoàn thiện theo hướng hiện đại đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nâng cao chất lượng giảng dạy. Do vậy, xây dựng môi trường sư phạm tiên tiến vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển. Khi có được môi trường sư phạm tiên tiến, việc quản lý của hiệu trưởng diễn ra nhẹ nhàng thoải mái, hiệu quả công tác sẽ cao hơn và đặc biệt là bầu không khí trong nhà trường luôn vui vẻ yên ấm và hướng đến nhiệm vụ chung. 

          Để xây dựng môi trường sư phạm tiên tiến, người hiệu trưởng cần chú ý mấy vấn đề sau:

         Xây dựng kế hoạch gắn với kỷ cương nề nếp và dân chủ, công khai trong nhà trường.      

         Xây dựng kế hoạch được thực hiện trên tinh thần dân chủ của cả tập thể, trước khi hoàn thành đều có dự thảo và được tập thể góp ý kiến. Công tác xây dựng kế hoạch được nhà trường quan tâm sớm, ngay từ khi kết thúc năm học cũ. Nhà trường đã yêu cầu các bộ phận, các cá nhân rà soát kế hoạch đặt ra, tìm ra nguyên nhân ưu điểm, nguyên nhân tồn tại, từ đó bổ sung và xây dựng kế hoạch hoạt động tổng quát, chi tiết cho lĩnh vực mình phụ trách cho năm học tiếp theo.  

         Việc xây dựng kế hoạch năm học là việc làm không thể thiếu của người hiệu trưởng. Song việc xây dựng kỷ cương nề nếp trong nhà trường cũng cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng tập thể sư phạm vững mạnh toàn diện
Kỉ cương phải được thực hiện trước hêt đó là nề nếp hành chính: Mỗi cán bộ giáo viên đều phải thực hiện nề nếp hành chính của nhà trường, phải đảm bảo ngày, giờ công lao động, các cá nhân hoạt động phải có kế hoạch và thực hiện đúng kế hoạch. Có kế hoạch quản lý kỷ luật lao động, theo dõi mức độ hoàn thành các công việc của cán bộ, giáo viên và nhân viên. Quán triệt sâu sắc, thường xuyên tới cán bộ, giáo viên: Tuân thủ nghiêm túc quy định về dạy thêm, học thêm, thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách pháp luật của Nhà nước...
         Kỉ cương còn thể hiện trong công tác xây dựng và thực hiện nề nếp chuyên môn. Mỗi cán bộ giáo viên phải thực hiện tốt nội quy, quy chế chuyên môn như: ra vào lớp đúng giờ, thực hiện đúng thời khóa biểu, dạy đúng, đủ các môn học, tiết học theo chương trình. Đồng thời vận dụng tốt việc đổi mới phương pháp dạy học tích cực lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo, trong học tập, kiểm tra, đánh giá học sinh chính xác theo quy định. Thực hiện nghiêm túc các quy chế, quy định về chuyên môn như thao giảng, thăm lớp, dự giờ, kiểm tra thường xuyên và có hiệu quả thiết thực.
           Phát huy và khơi gợi niềm tự hào về truyền thống trong mỗi người của tập thể sư phạm.
           Đây là các yếu tố từ bầu không khí tâm lí, các giá trị truyền thống của trường.
          Những yếu tố phi vật chất nhưng có ảnh hưởng chậm nhưng lâu dài và sâu sắc. Trong nhà trường xây dựng bầu không khí tâm lí thuận lợi trong các tổ chức Công đoàn, Đoàn Thanh niên, các bộ phận nữ công ... có ý nghĩa quyết định để nâng cao hiệu quả dạy và học. 
         Xây dựng môi trường sư phạm tiên tiến trong tập thể sẽ hiệu quả hơn khi gắn với truyền thống. Truyền thống được hình thành qua nhiều thế hệ, nhiều năm. Truyền thống khiến cho mỗi thành viên tự hào, tích cực làm việc tốt hơn. 
           Với tập thể học sinh, trường phải chú ý tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm phát huy khả năng của học sinh, nâng cao đời sống tinh thần cho học sinh. Chỉ đạo tốt các hoạt động câu lạc bộ, hội thảo, các cuộc thi, các hoạt động tập thể. Tạo điều kiện để học sinh phát huy vai trò tự chủ, các năng lực hoạt động của học sinh về thể dục thể thao, văn nghệ, báo chí ... Chú trọng tâm lí lứa tuổi trong các hoạt động. Tổ chức tốt công tác thi cử, đánh giá học sinh. Quán triệt yêu cầu nghiêm túc, trung thực đến tất cả CBGV, học sinh. Đánh giá học sinh công bằng khách quan, tạo động lực phấn đấu cho học sinh. Làm tốt những điều trên sẽ góp phần giáo dục động cơ thái độ học tập, hình thành nhân cách cho học sinh. 
           Quan tâm đến đội ngũ về vật chất và tinh thần.
          Ph. Ăng ghen trong khi bàn về vấn đề nguồn gốc gia đình có nhấn mạnh : con người phải nghĩ đến cái ăn, cái mặc trước khi nghĩ đến vấn đề cách mạng xã hội. Để thực hiện đoàn kết, hiệu trưởng phải quan tâm giải quyết khó khăn, quan tâm cấp dưới. Người lãnh đạo phải thật lòng, thật dạ tìm hiểu, quan tâm, chăm sóc cấp dưới. Dựa trên việc nắm bắt tình hình chính xác, cần giải quyết tốt các lợi ích thiết thân của cán bộ, giáo viên, nhân viên. Những việc đó giúp cấp dưới ổn định tư tưởng, từ đó tạo ra không khí làm việc sôi nổi trong toàn đơn vị. 
          Cùng với quan tâm cải thiện về đời sống vật chất, người hiệu trưởng còn cần chú ý động viên về mặt tinh thần, có thái độ đúng mực, tôn trọng người dưới quyền. Lãnh đạo tức là phục vụ phải được hiểu như là vấn đề thực tế. Một số nhà lãnh đạo do không hiểu rõ vấn đề nay nên cho rằng mối quan hệ cấp dưới với cấp trên chỉ có quan hệ phục tùng thiếu sự tôn trọng, đôi khi sai khiến đầy vẻ quan cách, lên giọng bề trên. Cách làm này gây tổn thương lòng tự tôn, tự trọng của người dưới quyền, khiến họ tự ái, không phát huy được đầy đủ tính tích cực sáng tạo của mình.
           Quan tâm về tinh thần còn là biết hòa mình vào quần chúng, là bạn của mọi người. Để thực hiện nhiệm vụ đó, người lãnh đạo phải chú trọng xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với cán bộ, nhân viên dưới quyền. Có nhiều lãnh đạo rất ngại khi ngồi với nhân viên dưới quyền hoặc nhân viên dưới quyền rất ngại vào phòng lãnh đạo. Nguyên nhân là do thiếu sự hòa đồng. Khi đó, khả năng nắm bắt tình hình hạn chế. Muốn hòa mình với quần chúng, là bạn của mội người, người lãnh đạo phải chú trọng xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với cán bộ, nhân viên dưới quyền, phải xử lý tốt mối quan hệ các mặt và tăng cường trao đổi mối quan hệ tốt đẹp, giúp hiểu biết nhau hơn, gạt bỏ sự va chạm và mâu thuẫn trong công tác.
Thành tâm và độ lượng cảm hóa nhân viên dưới quyền cũng là sự quan tâm. Phải khoan hòa, độ lượng, chú ý chăm lo đến mội người từ những việc nhỏ nhất, xóa bỏ đối lập, đoàn kết những người dưới quyền. Ở một tập thể, nhất là tập thể lớn, nếu người lãnh đạo không chân thành, hay soi mói, thể hiện tình cảm yêu ghét bộc trực thì nhất định đẫn đến những mâu thuẫn, bè phái làm ảnh hưởng đến công việc chung. Trong công tác, cán bộ lãnh đạo quản lý khó tránh khỏi va chạm và mâu thuẫn với cán bộ, nhân viên dưới quyền về một vấn đề công việc hoặc cách nhìn khác nhau về vấn đề nào đó. Vì vậy, người lãnh đạo quản lý vừa phải giữ vững nguyên tắc, dám phê bình lại phải chú ý tới biết xóa bỏ, làm chuyển hóa tâm trạng đối lập của người dưới quyền, để họ dù có bị phê bình mà vẫn vui. 
             Để cảm thông và chia sẻ, hiệu trưởng hãy đặt mình vào vị trí người dưới quyền, tâm tình cá biệt, lắng nghe cấp dưới, lòng thành, có niềm tin, tập hợp được cấp dưới, bắt mạch đúng nhịp đập, khơi gợi tinh thần và sức mạnh của cấp dưới. Để cởi mở tâm tình, người lãnh đạo phải thật lòng lắng nghe tiếng nói của quần chúng, đặt mình vào vị trí cấp dưới để nghe tâm sự, thật lòng thật dạ giúp cấp dưới giải tỏa tâm lý bức xúc. Đôi khi phải biết chân tình nhún mình để thu nạp người hiền, khen thưởng theo công lao để giúp cấp dưới dốc hết tài năng làm việc, đi đầu trong công việc nhưng đứng sau thành tích, khen thưởng. 
            Bên cạnh đó, việc quan tâm đến gia đình của mỗi thành viên trong trường mình quản lý cũng là liều “thuốc bổ” tăng sức mạnh cho mỗi các nhân đóng góp công sức xây dựng nhà trường. Hiệu trưởng phải biết quan tâm chia sẻ niềm vui nỗi buồn với các thành viên của mình quản lý, vui với niềm vui của họ, buồn với nỗi buồn của họ giúp họ vượt lên chính mình. Có khi lời động viên, thăm hỏi, sẻ chia còn có sức mạnh hơn nhiều lần trách phạt, quát nạt
Coi trọng công tác thi đua khen thưởng và các biện pháp khích lệ đối với người lao động.
            Công tác thi đua khen thưởng nếu thực hiện tốt sẽ góp phần xây dựng khối đoàn kết và là động lực cho sự phát triển. Muốn vậy, thi đua khen thưởng phải công khai, minh bạch, chính xác qua việc: xây quy chế thi đua khen thưởng và kỷ luật trong cán bộ, giáo viên, nhân viên áp dụng cho từng năm học, phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường.
Quan điểm thi đua: “Khoán trách nhiệm, thưởng phù hợp, tôn vinh xứng đáng” phải luôn được đề cao. Khoán trách nhiệm cần thực hiện như thế nào? Khi khoán trách nhiệm, người hiệu trưởng phải cân nhắc kĩ xem công việc được giao khoán là gì, có phù hợp với nhu cầu, trình độ và khả năng thực thi của người được giao khoán hay không. Mặt khác, việc giao khoán phải đảm bảo công khai, tôn vinh được người nhận khoán. Thế nào là thưởng phù hợp? Thực tế là ngân sách có thể không cho phép thưởng cao, hiệu trưởng phải huy động các nguồn lực khác để thưởng. Tuy nhiên, thưởng phù hợp là hết sức quan trọng. Thưởng cao thì không có điều kiện, thưởng thấp thì không động viên được phong trào. Thưởng phù hợp là lấy cơ sở từ chế độ thi đua khen thưởng để xây dựng qui chế thưởng tương đương. Thực hiện được như vậy thì đối tượng được thưởng sẽ thấy phấn khởi và cũng không khiến những người chưa được thưởng so bì.
           Khoán trách nhiệm, thưởng phù hợp vẫn chưa đủ. Trong tập thể của những người trí thức, danh tiếng là điều mà họ coi trọng hơn hết và hướng tới. Vì vậy nhà trường cần phải tôn vinh họ. Sự tôn vinh phải đa dạng, thường xuyên, liên tục. Tôn vinh phải vừa mức không để người được tôn vinh trở nên kiêu căng, tự phụ
Thi đua phải tạo ra sự kích thích. Người lãnh đạo qua thi đua tạo ra sự kích thích đối với người lao động là biến một việc từ chỗ “phải làm” tới chỗ “Muốn làm”. Lao động trí óc của các giáo viên rất cần được khuyến khích. Bầu không khí tâm lý trong lao động là do những mối quan hệ giữa con người với nhau trong một nhóm hay một tập thể lao động, phản ánh tâm trạng chủ yếu của tập thể và mỗi thành viên trong lao động phối hợp. Trong tâm trạng tốt người ta làm việc thoải mái, có chất lượng, có sự tin cậy, thông cảm với nhau, hợp tác và tương trợ nhau.
           Xây dựng điều kiện cơ sở vật chất, phục vụ và môi trường " Xanh - Sạch - Đẹp "
           Điều kiện phục vụ là yếu tố rất cần thiết. Bản chất lao động của nhà giáo là lao động trí tuệ, điều kiện làm việc không tốt sẽ không thể có chất lượng cao. Chính vì vậy cần đảm bảo tốt các điều kiện phục vụ từ phòng thư viện, phòng thực hành bộ môn đến hệ thống máy tính làm việc và các đồ dùng thiết bị phục vụ cho giảng dạy. Điều kiện làm việc còn liên quan đến các chi tiết nhỏ như phòng làm việc của các tổ. tinh thần thái độ phục vụ của nhân viên hành chính .... điều kiện phục vụ tốt, chắc chắn sẽ góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả công việc
          Cảnh quan nhà trường là yếu tố ấn tượng quan trọng đầu tiên cho học sinh mới vào trường. Cảnh quan, các yếu tố vật chất tạo ra thái độ tích cực, say mê trong hoạt động của học sinh. Qua đó giáo dục tình cảm: lòng yêu trường, kính trọng thầy cô
          Cảnh quan nhà trường cần tính đến qui hoạch tổng thể hợp lí, tính đến xu hướng phát triển của nhà trường cho các khu lớp học, tập luyện, cổng trường, tường rào. Xây dựng thư viện, phòng thí nghiệm đạt chuẩn, xây dựng nhà hiệu bộ, nhà đa năng, mua sắm trang thiết bị đảm bảo yêu cầu phục vụ dạy và học. 
           Cảnh quan trong trường phải đảm bảo tính sư phạm: vừa đẹp, vừa hợp lý và có tính giáo dục cao. Tuyệt đối tránh xa hoa làm tốn kém kinh phí, thậm chí chiếm hết diện tích vui chơi của học sịnh 
          Nhìn chung: trong nhà trường việc xây dựng môi trường sư phạm tiên tiến đóng vai trò quyết định trong nâng cao chất lượng giáo dục và sự phát triển của nhà trường. Có xây dựng được tập thể sư phạm thì mới nâng cao được chất lượng dạy và học. Đồng thời mới phát huy được sức mạnh tổng hợp của tập thể sư phạm trong việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường.


Tác giả: Nguyễn Văn Hiếu
Nguồn: thptthuanthanh1.bacninh.edu.vn
Tổng số điểm của bài viết là: 8 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Tin đọc nhiều
Chính phủ điện tử
Video
Bản đồ vị trí
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 4
Hôm qua : 154
Tháng 06 : 7.436
Tháng trước : 23.136
Năm 2019 : 51.038
Năm trước : 0
Tổng số : 51.038